Erfrecht en samengestelde gezinnen: wie krijgt wat?

Samengestelde gezinnen komen vaak voor. Denk aan een nieuwe partner, kinderen uit eerdere relaties en soms ook gezamenlijke kinderen. Juist in deze situaties kan het erfrecht voor verrassingen zorgen.

Wie erft er eigenlijk?

Volgens de wet erven alleen de partner en de eigen (juridische) kinderen.

Voorbeeld:
Peter woont al tien jaar samen met Linda. Hij helpt haar kinderen opvoeden en ze vormen samen een hecht gezin. Als Peter overlijdt zonder testament, erven alleen zijn eigen kinderen uit een eerdere relatie. Linda en haar kinderen krijgen niets.

Dat voelt vaak oneerlijk. Toch is dit hoe de wet werkt.

De langstlevende partner

De wet beschermt de partner. Dat kan soms spanning geven.

Voorbeeld:
Saskia overlijdt en laat haar man Erik en haar dochter Emma achter. Erik krijgt de hele erfenis in beheer. Emma krijgt een geldbedrag van Erik, maar zij kan dit pas opeisen als Erik overlijdt.

Zolang Erik leeft, moet Emma wachten. Als de relatie niet goed is, kan dit lastig zijn.

De situatie wordt nog ingewikkelder als de partner een nieuwe relatie krijgt.

Voorbeeld:
Na het overlijden van Saskia krijgt Erik een nieuwe partner. Emma maakt zich zorgen: blijft haar erfdeel wel veilig? In sommige gevallen kan zij actie nemen om haar erfdeel te beschermen. Dit kan betekenen dat Erik geld moet vrijmaken, bijvoorbeeld door bezittingen te verkopen.

Een erfenis is niet altijd positief

Soms zijn er ook schulden.

Voorbeeld:
Na het overlijden van Jan ontdekken zijn kinderen dat er schulden zijn. Zij kiezen ervoor om de erfenis beneficiair te aanvaarden. Zo voorkomen zij dat zij vanuit privé moeten betalen. De erfenis wordt dan netjes volgens de regels afgehandeld.

Belasting bij een erfenis

In Nederland betaal je belasting over een erfenis. Hoeveel je betaalt, hangt af van je relatie met de overledene.

• Partners hebben een hoge vrijstelling (€ 828.035).
• Samenwoners zonder goede regeling hebben een lage vrijstelling (€ 2.769).
• Eigen kinderen hebben een vrijstelling van € 26.230.
• Stiefkinderen hebben soms dezelfde regels als eigen kinderen, maar alleen als zij juridisch als stiefkind gelden.

Kortom

In samengestelde gezinnen passen gevoel en wet niet altijd goed bij elkaar. Wie voor jou familie is, erft niet automatisch.

Zonder goede afspraken kunnen mensen buiten de erfenis vallen of ontstaan er problemen. Daarom is het verstandig om op tijd na te denken over je nalatenschap en dit goed vast te leggen. Een financieel planner kan hierbij helpen.