Bij beleggen kan vertrouwen op je gevoel verstandig zijn, maar ook misleiden

Als je belegt dan wil je graag het gevoel hebben dat je weet wat je doet. Je leest nieuws, volgt de markt, vergelijkt fondsen of aandelen en probeert verstandige keuzes te maken. Dat vertrouwen in je eigen kunnen is prettig want zonder dat vertrouwen zou je misschien helemaal geen beslissing durven nemen.

Toch zit daar ook een aandachtspunt. Juist het gevoel dat je de situatie goed overziet kan ervoor zorgen dat je bepaalde risico’s minder scherp ziet. Je kunt denken dat je een bedrijf, sector of trend goed begrijpt terwijl je eigenlijk vooral informatie ziet die bevestigt wat je al dacht. Of je hebt een paar keer een goede keuze gemaakt en gaat daardoor geloven dat je de markt beter kunt inschatten dan anderen.

Wanneer vertrouwen omslaat in overmoed

In de gedragswetenschappen worden dit biases genoemd ofwel denkpatronen die je oordeel ongemerkt kunnen kleuren. Overmoed is daar een bekend voorbeeld van. Je overschat dan je kennis, ervaring of vermogen om ontwikkelingen te voorspellen. Dat kan leiden tot te vaak handelen, te grote posities innemen of te weinig spreiden. Je wilt helemaal niet roekeloos zijn maar je brein vertelt je dat je het goed ziet.

Een andere valkuil is bevestigingsvoorkeur. Als je eenmaal enthousiast bent over een belegging dan valt informatie die jouw keuze ondersteunt meer op dan informatie die je aan het twijfelen zou moeten brengen. Kritische signalen schuif je gemakkelijker weg. Daardoor kan een belegging langer in je portefeuille blijven dan verstandig is of juist een groter deel van je vermogen gaan uitmaken dan past bij je doel.

Wat als je het mis hebt?

Daarom is het verstandig om bij beleggen jezelf ook af te vragen ‘wat als ik het mis heb’? Hoeveel risico neem ik als deze keuze anders uitpakt dan verwacht? Is mijn vermogen voldoende gespreid? Past deze belegging bij mijn horizon, mijn buffer en mijn andere financiële doelen? En heb ik afspraken met mezelf gemaakt over wanneer ik bijstuur?

Vertrouwen in je eigen kunnen is waardevol zolang het samengaat met zelfonderzoek. De vraag is niet of je zonder biases kunt beleggen want niemand kijkt volledig neutraal naar geld, risico en toekomst. De vraag is vooral of je je eigen denkpatronen leert herkennen voordat ze te veel invloed krijgen op je beleggingskeuzes.

Beleggen als onderdeel van je financiële plan

Een CFP®-gecertificeerd financieel planner kan je helpen om je beleggingskeuzes te verbinden met je totale financiële situatie. Niet alleen met rendement en risico maar ook met pensioen, wonen, inkomen, belastingen, buffer en toekomstwensen. Zo ontstaat er meer afstand tussen je eerste gevoel en je uiteindelijke besluit.